EthnoAnthropoZoom is a peer-reviewed scholarly journal published by the Institute of Ethnology and Anthropology at the Faculty of Natural Sciences and Mathematics, Ss. Cyril and Methodius University in Skopje. The journal publishes original research in ethnology, socio-cultural anthropology, linguistic anthropology, and theoretical anthropology, as well as in closely related disciplines. All submitted manuscripts undergo a rigorous double-blind peer-review process, in which both authors and reviewers remain anonymous. Reviews are carried out by subject specialists from North Macedonia and the international academic community. The journal publishes articles in Macedonian and English. Priority is given to original scientific contributions by domestic and international authors addressing ethnological and anthropological questions related to Macedonia, either as primary case studies or within broader comparative frameworks. Submissions that examine the wider Southeast European region are also welcome. As part of the project Audio Library of the Institute of Ethnology and Anthropology – Audio Journal EthnoAnthropoZoom, the first six issues of the journal were additionally produced in MP3 format in the Macedonian language. By expanding the journal’s content into audio form, the editorial team aims to improve accessibility and reach broader audiences, including visually impaired users. The project was supported through the Open Call for Cultural Programs and Projects of the City of Skopje (2018). _________________________________________________________ ЕтноАнтропоЗум е рецензирано научно списание што го издава Институтот за етнологија и антропологија при Природно-математичкиот факултет на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје. Списанието објавува оригинални научни истражувања од областа на етнологијата, социо-културната антропологија, лингвистичката антропологија и теориската антропологија, како и трудови од сродни научни дисциплини. Сите поднесени ракописи поминуваат низ строга двојно анонимна (double-blind) рецензентска постапка, при што идентитетот на авторите и на рецензентите е меѓусебно непознат. Рецензирањето го вршат стручни оценувачи од земјата и од меѓународната академска заедница. Трудовите во списанието се објавуваат на македонски и на англиски јазик. Предност имаат оригинални научни прилози од домашни и странски автори што обработуваат етнолошки и антрополошки прашања поврзани со Македонија, како самостојни студии или во поширок компаративен контекст. Се прифаќаат и трудови што се однесуваат на поширокиот регион на Југоисточна Европа. Во рамките на проектот „Аудио библиотека на Институтот за етнологија и антропологија – аудио списание ЕтноАнтропоЗум“, првите шест броеви на списанието се објавени и во аудио (MP3) формат на македонски јазик. Со проширувањето на содржините во аудио форма, уредништвото има за цел да ја зголеми достапноста и да допре до поширока публика, вклучително и лица со оштетен вид. Проектот е поддржан преку Јавниот повик за програми и проекти од областа на културата на Град Скопје (2018).
Institute of Ethnology and Anthropology, Faculty of Natural Sciences and Mathematics, "Ss. Cyril and Methodius" University in Skopje. Archimedova 3 str., Gazi Baba, Skopje
IN MEMORIAM Professor Krste BOGOESKI, PhD (1943 – 2019)
Авторско право(c) 2020 Davorin Trpeski (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
СЕЌАВАЊЕ за проф. д-р Крсте БОГОЕСКИ (1943 – 2019)
Авторско право(c) 2020 Даворин Трпески (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ТHE BEKTASHI ORDER OF DERVISHES IN MACEDONIA DURING SOCIALISM
The proposed paper aims to offer the reader certain data on the most significant features and specifics of the Bektashi dervish order in Macedonia during the socialist period. Certain political decisions are included, as well as social occurrence and processes that will directly affect on the (non)existence of certain Bektashi tekkes (lodge), but also on the course of bektashi life in general.
Авторско право(c) 2020 Viktor Trajanovski (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
БЕКТАШКИОТ ТАРИКАТ ВО МАКЕДОНИЈА ЗА ВРЕМЕ НА СОЦИЈАЛИЗМОТ
Предложениот труд има за цел да му понуди на читателот одредени податоци за најзначајните карактеристики и специфичности на бекташкиот дервишки ред во Македонија за време на социјалистичкиот период. Опфатени се одредени политички одлуки, но и општествени појави и процеси што директно ќе влијаат врз (не)егзистирањето на одредени бекташки теќиња, но и врз текот на бекташкиот живот воопшто.
Авторско право(c) 2020 Виктор Трајановски (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
HISTORICAL MEMORY AND OFFICIAL HOLIDAYS IN BULGARIA UNDER SOCIALISM
The report looks at the development of the official Bulgarian holiday calendar and especially during the years of state socialism. The analysis shows that military victories are not the primary motive in choosing official memorial days. Even the Bulgarian military exploits are not of special honor in forming the official state holiday of new Bulgaria. The festive calendar does not include the victories for the Bulgarians of the Middle Ages, and there are no new military exploits in the twentieth century. During the period of socialism, the holidays of May 1 (International Labor Day) and September 9 (1944), proclaimed as "Freedom Day" in 1945, became the main focus. Like all other events in the life of the People's Republic, the holiday is used for a purely functional purpose - to unite, to emphasize unity, to reaffirm loyalty to the ruling party and the new ideology, to show confidence in the imminent onset of prosperity and a "bright future" - communism. Particular attention is paid to substantiating the claim that the Third March was imposed as a national holiday by communist rule in the early 1990s. It is not as suitable for this role as the oldest all-Bulgarian holiday on May 24th. It is because of public holidays, incl. and the only national one so far (March 3) have always been determined by political decisions - until 1944 of the monarch, the National Assembly, and a specially authorized ministry, and after 1944 - predominantly the Council of Ministers or the State Council, rarely at the National Assembly.
Авторско право(c) 2020 Petko St. Petkov (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ИСТОРИСКОТО ПАМЕТЕЊЕ И ДРЖАВНИТЕ ПРАЗНИЦИ ВО БУГАРИЈА ВО ВРЕМЕТО НА СОЦИЈАЛИЗМОТ
Во овој извештај се разгледува развојот на календарот на државните празници во Бугарија, особено во времето на државниот социјализам. Анализата покажува дека воените победи не се главен мотив при изборот на официјалните денови за паметење. Дури и бугарските воени достигнувања немаат посебно место во формирањето на официјалните државни празници на нова Бугарија. Календарот на прослави не ги опфаќа победите на Бугарите во средниот век, а во дваесеттиот век нема нови воени победи. Во периодот на социјализмот, главниот фокус се става на празниците 1 Мај (меѓународниот ден на трудот) и 9 Септември (1944), прогласен за „Ден на слободата“ во 1945 година. Како и сите други настани во животот на народната република, празникот се користи само за функционална цел – да обедини, да се нагласи обединувањето, да се реафирмира лојалноста кон владејачката партија и кон новата идеологија, да се покаже сигурност во неизбежното доаѓање на просперитетот и „светлата иднина“ – комунизмот. Особено внимание се посветува на поткрепувањето на тврдењето дека Трети март е наметнат како државен празник од комунистичката власт на почетокот на деведесеттите години од ХХ век. Тој не е толку погоден за оваа улога како што е себугарскиот празник 24 Мај. Тоа е така бидејќи државните празници, вклучувајќи го и единствениот национален празник досега (3 Март), секогаш биле определувани со политичка одлука – до 1944 година од страна на монархот, Народното собрание и од посебно овластено министерство, а по 1944 година, главно од Советот на министрите или од Државниот совет, а ретко од Народното собрание.
Авторско право(c) 2020 Петко Ст. Петков (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
HOUSING POLICY AND HOUSING IN SOCIALIST MACEDONIA
Owning a home as a space (apartment or house) is the inalienable right of every individual. Home is the center of the world for everyone who owns it, and its absence causes a number of repercussions in ones social life. Housing is an important context in the political, economic and social life and depends on its conditions. Regulated housing, as part of the social and spatial policy, is a witness of a functioning and developed country, while at the same time contributing to social cohesion, preserved integrity and well-being of each individual. In Yugoslav times, ideological coloration required equality in the ownership and allocation of an apartment; declaring it a personal investment and a social good, the state had the imperative to provide the individual with this good or to create suitable conditions, adapted to the existing standard, to obtain it himself without much inconvenience. Self-management and associated labor introduce mitigating circumstances for the acquisition of housing rights, but also a series of irregularities and inconsistencies in its resolution.
Авторско право(c) 2020 Biljana Milanovska (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
СТАНБЕНАТА ПОЛИТИКА И ДОМУВАЊЕТО ВО СОЦИЈАЛИСТИЧКА МАКЕДОНИЈА
Поседувањето дом како простор (стан или куќа) е неприкосновено право на секоја индивидуа. Домот е центар на светот за секој оној што го поседува, и неговото отсуство предизвикува низа реперкусии во општествениот и социјалниот живот. Домувањето е битен контекст во политичкиот, економскиот и социјалниот живот и зависи од неговите услови. Регулирано и средено домување, како дел од социјалната и просторната политика, е сведок за функционална и развиена земја, a истовремено придонесува за социјална кохезија, зачуван интегритет и благосостојба на секоја индивидуа. Во времето на Југославија, идеолошката обоеност налагала еднаквост при поседување и доделување на стан; декларирајќи го како лична инвестиција и општествено добро, државата имала императив да го обезбеди поединецот со ова добро или да создаде соодветни услови, адаптирани на постоечкиот стандард, тој самиот да го стекне без многу непријатности. Самоуправувањето и здружениот труд воведуваат олеснителни околности за стекнување станбено право, но и низа нерегуларности и недоследности во неговото решавање.
Авторско право(c) 2020 Билјана Милановска (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
TRANSFORMATION OF THE ETHNICAL AND RELIGIOUS FUNCTION OF THE TRADITIONAL COSTUME OF ALBANIANS IN MACEDONIA DURING SOCIALISM
In the ethnographic analysis of the Balkans, the traditional costume commonly represents a distinguishing feature of national identity, as well as an expression of the historical and cultural milieu of the peoples that live here. However, what happens when the ethnical and national identity of the costume transmogrifies into the cultural identity of a system and an era that, in turn, introduces changes to the traditional costume itself? This cultural and ethnographic transformation in different historical periods has been conditioned by various types of institutional interventions for discovering methods and forms, administered through legislative measures, even bans in order to provide legislative protection of such material cultural goods that belong to a certain people. In this case, by offering a chronological, historical overview, we describe the transformation of part of the clothing culture as an expression of a system such as the system that introduced the Law on Banning Niqabs and Burqas, published in the Official Journal of the Socialist Republic of Macedonia (no. 1, January 12, 1951). In a broader context, laws that do not consider clothing to be an expression of cultural diversity or national identity, but raise it as an issue for the society and the state, are enacted even today in a large number of European countries.
Авторско право(c) 2020 Bukurie Mustafa (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ТРАНСФОРМАЦИЈА НА ЕТНИЧКАТА И ВЕРСКАТА ФУНКЦИЈА НА НАРОДНАТА НОСИЈА НА АЛБАНЦИТЕ ВО МАКЕДОНИЈА ВО ПЕРИОДОТ НА СОЦИЈАЛИЗМОТ
Во етнографскиот преглед на Балканот, народната носија вообичаено е претставена како обележје на националниот идентитет, a истовремено и како израз на историското и културното опкружување на народите што живеат тука. Но, што се случува кога етничкиот и националниот идентитет на носијата преминува во културна идентификација на еден систем и време, коешто внесува промени во самата народна носија? Ваквата состојба на културна и етнографска трансформација во различни историски периоди била условена од различни видови институционални интервенции за изнаоѓање методи и форми, одредени преку законски мерки, дури и забрани со цел законска заштита на ваквите материјални културни добра што му припаѓаат на еден народ. Во овој случај, низ еден хронолошки историски преглед, се прикажува патот на трансформацијата на дел од облековната култура како израз на еден систем, каков што бил системот што го донел „Законот за забрана да се носи зар и фереџе“ објавен во Службен весник на НР Македонија (бр. 1, 12 јануари 1951 г.). Во поширок контекст, такви закони и денес се носат и во многу други европски земји, коишто на облеката не гледаат како на културен диверзитет или национален идентитет, туку го поставуваат како прашање за едно општество и држава.
Авторско право(c) 2020 Букурие Мустафа (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
NATIONAL AWARENESS OF GREEK AND MACEDONIAN CHILDREN-REFUGEES FROM THE STATE EDUCATIONAL CENTER IN POLICE
The paper contains excerpts of a MA thesis that was defended in 1962 in Poland. Its author was an educator and a teacher in the State Educational Center for children-refugees in a town of Police. The thesis, which includes the problem of national awareness of Greek and Macedonian children and their mutual relations, constitutes an important source for research on children-refugees from the Greek Civil War in Europe.
Авторско право(c) 2021 Edward Kaniuk, Anna Kurpiel (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
НАЦИОНАЛНИТЕ ЧУВСТВА НА ГРЧКИТЕ И МАКЕДОНСКИТЕ ДЕЦА БЕГАЛЦИ ОД ДРЖАВНИОТ ОБРАЗОВЕН ЦЕНТАР ВО ПОЛИЦЕ
Текстот содржи извадоци од магистерскиот труд одбранет во 1962 година во Полска. Авторот бил едуктарот и учител во Државниот едукативен центар за деца-бегалци во градот Полице. Овој труд, кој го вклучува проблемот со националната свесност на грчките и македонските деца и нивните меѓусебни врски, претставува важен извор за истражување на децата-бегалци од грчката граѓанска војна во Европа.
Авторско право(c) 2021 Едвард Кањук, Ана Курпиел (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
AN ANTHROPOLOGICAL INSIGHT INTO THE AUTOBIOGRAPHY OF DIMITAR (MITE) PRSTENAROV (1913 - 1996) FROM THE VILLAGE OF VISHENI, AEGEAN MACEDONIA
This paper draws on the life story of one Macedonian man from the Aegean part of Macedonia and elaborates his autobiography preserved up until now in a manuscript form. In addition to the life story, the manuscript males an attempt to contextualize the military-political events, the social and ideological circumstances that are described from the author's perspective. Special attention is put on the language and the linguistic influences that are noticeable in the manuscript, which are a consequence of inhabiting several countries in Eastern and Southeastern Europe.
Авторско право(c) 2021 Filip Pastenarov (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
АНТРОПОЛОШКИ ПОГЛЕД КОН АВТОБИОГРАФИЈАТА НА ДИМИТАР (МИТЕ) ПРСТЕНАРОВ (1913 г. – 1996 г.) ОД СЕЛО ВИШЕНИ, ЕГЕЈСКА МАКЕДОНИЈА
Овој труд има за цел да прикаже животна приказна на Македонец од егејскиот дел на Македонија преку обработка на неговата автобиографија, досега зачувана во форма на ракопис. Покрај животната приказна, се прави обид за контекстуализација на воено-политичките настани, општествените и идеолошките околности што се опишани од перспектива на авторот; се прави обид да се согледаат карактеристиките на јазикот и јазичните влијанија што се забележителни во ракописот, а се одраз на живеењето во неколку земји во Источна и Југоисточна Европа.
Авторско право(c) 2021 Филип Пастенаров (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
TRANSGENERATIONAL TRAUMA & RESILIANCE: THE UNTHOUGHT KNOWN - NAMELESS RUPTURE AND REPAIR
All forms of oppression, whether is racism, genocide, or exclusivity of a dominant group within a region or a country, is a system that impacts everyone within it, pervasively, deeply, and for the dominant group, often unconsciously. The transgenerational trauma is experience of violence perpetrated upon parents and transmitted to subsequent generations, a colonized mind of unbearable and unprocessed psychic experience without conscious knowledge and interest in being processed and transformed. The last 20 years research intensified on this topic, addressing the questions: How do we understand the vicissitudes of historical trauma? How do we help people create a vital connection to the “Other” given the shifts and splits still alive in today’s culture? And most importantly, how do we understand and facilitate a relationship to a deeply felt, individual sense of self so that each may live a more authentic, meaningful life? The author describes what is trauma, how transgenerational transmission manifests, what are the causes, and how resilience develops. The final focus is on the psychology of the Macedonian ethnic identity, specifically reflecting on the Aegean Exodus and the wounds of the transgenerational trauma among this ethnic group.
Авторско право(c) 2021 Biljana Bujko (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ТРАНСГЕНЕРАЦИСКА ТРАУМА И ЖИЛАВОСТ: „НЕМИСЛЕНОТО ЗНАЕНО – НЕИМЕНУВАНИОТ РАСКИН И ИСЦЕЛУВАЊЕ“
Сите форми на опресија, без оглед дали се работи за расизам, геноцид или за ексклузивитет на доминантната група во некој регион или држава, претставуваат системи што имаат влијание врз сите припадници во нивните рамки, влијаат пробивно, длабоко и често несвесно за доминантната група. Трансгенерациската траума е искуство на насилство врз родителите и е пренесено на следните генерации, колонизиран ум од неподносливо и непроцесирано психичко искуство без свесно знаење и интерес тоа да се процесира или да се трансформира. Во последните 20 години се интензивираа истражувањата на оваа тема, поставувајќи го прашањето: на кој начин ги разбираме варијациите на историската траума. Како им помагаме на луѓето да создадат жива врска со „Другиот“ со оглед на промените и поделбите што се сè уште живи во современата култура? И најважното прашање: на кој начин ја разбираме и ја олеснуваме врската со длабокото самочувство со цел сите да можат да живеат поавтентичен, поисполнет живот. Авторката објаснува што е тоа траума, како се манифестира трансгенерациската трансмисија, кои се причините и како се развива жилавоста. На крајот е посветено внимание на психологијата на македонскиот етнички идентитет, со посебен акцент на егејскиот егзодус и на раните од трансгенерациската траума кај оваа етничка група.
Авторско право(c) 2021 Билјана Бујко (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
AN AUTOBIOGRAPHY OF CONTESTING EXPRESSIONS OF BALKAN ETHNIC IDENTITIES: AN ANTHROPOLOGICAL APPROACH TO UNDERSTANDING ETHNIC IDENTITY
In this paper I explore how political histories of the Greek civil war and nationalist ideologies and policies of contemporary Balkan nation-states (Macedonia and Greece), on the one hand, and the post-socialist transformations in Eastern Europe, on the other hand, create complexities in the process of the construction of ethnic and national identity at the individual level. I explore these issues by focusing on the Greek political refugees of the Greek civil war (1946-1949) who have mixed Macedonian and Greek origins and live today in Greece. In particular, by focusing on my family history, I wish to examine how historical and political determinants in the Balkan region influence individuals across three family generations to choose a specific ethnic identity when more than one possibility is available to them. My goals appear ambitious. I intend to achieve them by using what could be called a form of autoethnography, which can be defined as an autobiographical genre of writing and research that connects the personal to the cultural, social and political, and “places the self within a social context” (Reed-Danahay 1997, 9). I choose autoethnography in order to understand the contingent and context-specific ways in which my personal identity and difference are being constructed. I believe that questions of personal identity can serve to highlight larger insights about past and present mixed Balkan identities affected by the Greek civil war and the unresolved Macedonian issue, which refers to the dispute over the ‘ownership of history’ and the possession of the name Macedonia. Finally, autoethnography has the power to display the complexity of emotions – largely neglected in the discourse of the formation of ethnic identity in the Balkans - and the role of individual agency in the process of identity formation.
Авторско право(c) 2021 Alexandra Balandina (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
АВТОБИОГРАФИЈА НА ОСПОРУВАНИТЕ БАЛКАНСКИ ЕТНИЧКИ ИДЕНТИТЕТИ: АНТРОПОЛОШКИ ПРИСТАП КОН РАЗБИРАЊЕТО НА ЕТНИЧКИОТ ИДЕНТИТЕТ
Во овој труд истражувам како политичките истории на грчката граѓанска војна и националистичките идеологии и политики на современите балкански национални држави (Македонија и Грција), од една страна, и постсоцијалистичките трансформации во Источна Европа, од друга страна, создаваат комплексности во процесот на изградба на етничкиот и националниот идентитет на индивидуално ниво. Ги истражувам овие прашања фокусирајќи се на грчките политички бегалци од грчката граѓанска војна (1946 – 1949) што имаат мешано македонско и грчко потекло и живеат денес во Грција. Фокусирајќи се посебно на мојата семејна историја, сакам да разгледам како историските и политичките детерминанти во регионот на Балканот влијаат врз поединците од три семејни генерации да изберат специфичен етнички идентитет кога им се достапни повеќе од една можност. Моите цели изгледаат амбициозно. Имам намера да ги постигнам со употреба на она што може да се нарече форма на автоетнографија, што може да се дефинира како автобиографски жанр на пишување и истражување што го поврзува личното со културното, општественото и политичкото „ставајќи се себеси во општествен контекст“ (Reed-Danahay 1997: 9). Ја избрав автоетнографијата со цел да ги разберам контингентните и контекстуално специфичните начини низ кои се создавани мојот личен идентитет и различностите. Верувам дека прашањата за личниот идентитет можат да послужат за да се расветлат одредени пошироки согледувања за минатите и за сегашните мешани балкански идентитети погодени од грчката граѓанска војна и нерешеното македонско прашање, што се однесува на спорот за „сопственоста на историјата“ и поседувањето на името Македонија. Конечно, автоетнографијата има моќ да ја прикаже комплексноста на емоциите, главно занемарена во дискурсот за формирањето на етничките идентитети на Балканот, и улогата на индивидуалната вклученост во процесот на формирањето на идентитетот.
Авторско право(c) 2021 Александра Баландина (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
IDENTITY AND KNOWLEDGE OF MACEDONIAN CHILDREN-REFUGEES IN SOCIALIST POLAND: GEOPOLITICS OF EDUCATION
From 1948 till early 1950s, the Polish People’s Republic accepted around 15 thousand refugees of the Greek Civil War. The refugees connected with the defeated side of the Greek Communist Army constituted a heterogeneous group of Greeks, Macedonians, and Aromanians, including both adults and children. Poland, like many other Eastern European countries, sheltered them as part of the solidarity within communist parties. However, till 1956 the anti-Yugoslavian discourse affected the fate of refugees in Poland making the refugees of Greek origin a favored group and treating those of Macedonian origin as Tito collaborators. The paper aims to present the Macedonian schooling system organized in Poland for the refugees together with an unknown case of the Macedonian textbooks for school children prepared and printed in Poland. The analysis of the textbooks is situated in the broader framework of the international policy of the Eastern Block and Yugoslavia, Polish-Macedonian relations in the 20th century as well as the sociology and history of knowledge.
Авторско право(c) 2021 Anna Kurpiel (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ИДЕНТИТЕТ И ЗНАЕЊЕ НА МАКЕДОНСКИТЕ ДЕЦА БЕГАЛЦИ ВО СОЦИЈАЛИСТИЧКА ПОЛСКА: ГЕОПОЛИТИКИ НА ОБРАЗОВАНИЕТО
Од 1948 година, сè до раните 1950-ти години, Народна Република Полска прифатила околу 15 илјади бегалци од Граѓанската војна во Грција. Бегалците, поврзани со поразената страна на Грчката комунистичка војска, сочинувале хетерогена група од Грци, Македонци и Ароманци, вклучувајќи и возрасни и деца. Полска, како многу други источноeвропски земји, ги засолнувала, како дел од солидарноста меѓу комунистичките партии. Сепак, до 1956 година антијугословенскиот дискурс имал доминантно влијание врз судбината на бегалците во Полска, условувајќи бегалците со грчко потекло да бидат фаворизирана група, а оние со македонско потекло да бидат третирани како соработници на Тито. Трудот има за цел да го претстави македонскиот училиштен систем организиран во Полска за бегалците, вклучувајќи го и непознатиот случај со македонските учебници за децата на училиште подготвени и испечатени во Полска. Анализата на учебниците е ставена во поширока рамка на меѓународната политика на Источниот блок и Југославија, полско-македонските врски во 20 век, како и на социологијата и историјата на знаењето.
Авторско право(c) 2021 Ана Курпиел (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
MACEDONIAN AND GREEK REFUGEE CHILDREN IN EASTERN EUROPE: LANGUAGE, POLITICS AND IDENTITIES
The paper uses life stories and archival evidence to explore the relations between Macedonian and Greek refugee children who escaped the violence of the Greek Civil War and grew up in children’s homes in Eastern Europe. More in particular it examines the dominant role of the Greek Communist Party on the refugees’ lives, the organization of Macedonian-language education and the tensions created by the anti-Tito campaign launched by the Cominform countries. It discusses the short-lived establishment of an autonomous Macedonian organization in Poland during the early 1960s. And finally it analyzes the oral memories of both Greek and Macedonian refugee children about their mutual – largely harmonious - relations. The paper argues that the recovery of such memories in light of contemporary conflicts between the two countries might be an important resource for the future.
Авторско право(c) 2021 Riki Van Boeschoten (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
МАКЕДОНСКИТЕ И ГРЧКИТЕ ДЕЦА БЕГАЛЦИ ВО ИСТОЧНА ЕВРОПА: ЈАЗИК, ПОЛИТИКА И ИДЕНТИТЕТИ
Текстот користи животни приказни и архивски материјали за да ги истражи односите меѓу македонските и грчките деца бегалци што го избегнаа насилството од грчката граѓанска војна и израснаа во детски домови во Источна Европа. Поконкретно, ја испитува доминантната улога на грчката комунистичка партија врз животот на бегалците, организацијата на образованието на македонски јазик и тензиите создадени од кампањата против Тито што ја започнаа земјите од Информбирото. Во текстот се дискутира и за краткотрајното основање на автономна македонска организација во Полска за време на раните 1960-ти. И, на крајот, текстот ги анализира усните сеќавања на грчките и македонските деца бегалци за нивните меѓусебни, главно, хармонични односи. Трудот тврди дека обновувањето на ваквите спомени во светлината на современите конфликти меѓу двете земји може да биде важен извор за иднината.
Авторско право(c) 2021 Рики Бусхотен (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
Авторско право(c) 2021 admin etno (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ASSEMBLING THE POST-SOCIALIST MARKETPLACE: TRANSITIONS AND REGENERATION PROJECTS AT THE CENTRAL PAZAR OF SOFIA
Drawing on a historical-ethnographic approach that binds the socialist, the early post-socialist and the contemporary consumer capitalist period in Bulgaria I will analyse transitions at a single urban site. Jenski Pazar, the central marketplace of Sofia, is a landmark of a century-long existence, where activities in the 1990s boomed with the collapse of socialist economy. Today, with the further globalization of trade and the rise of a Bulgarian middle class, it is the last place that caters for those groups that were left out – pensioners, minorities, immigrants, unemployed – providing a variety of unique for the city economic and social functions. However, the needs and perceptions of the society at large have also been changing, calling for policies for its transformation to a middle class consumption zone. In this paper I analyze through ethnographic study the contradictions borne by the market – between imagined futures, between cohabiting social groups, between needs and renewal policies, between recent past, present and future.
Авторско право(c) 2019 Nikola Atanasov Venkov (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
СОСТАВУВАЊЕ НА ПОСТСОЦИЈАЛИСТИЧКИОТ ПАЗАР: ТРАНЗИЦИИ И ПРОЕКТИ ЗА ОБНОВУВАЊЕ НА ЦЕНТРАЛНИОТ ПАЗАР ВО СОФИЈА
Потпирајќи се на антрополошки пристап што ги поврзува социјалистичкиот, раниот постсоцијалистички и современиот потрошувачки капиталистички период во Бугарија, овој труд ги анализира транзициите на едно урбано место. Женскиот пазар е централен пазар во Софија, обележје на едновековно постоење, каде што активностите во 1990-тите процветаа заедно со падот на социјалистичката економија. Следејќи ги траекториите на неговите трансформации од 1970-тите до 2014 година, создадена е слика за еден комплексен општествен свет, длабоко испреплетен со динамичните политички, општествени, економски, како и дискурзивни контексти на постсоцијалистичкото општество. Паралелно следам како овие значителни динамики прават некои урбани политики да изгледаат разумни, а други не. Од крајот на 1970-тите беа планирани голем број проекти за реконструкција на Женскиот пазар. Разгледувањето на овие планови ни овозможува да видиме како во текот на кус временски период доминантните урбани вредности и идеалите за пазарот се менуваат многупати. Проектите за урбаното обновување се условени одговори на недостатоците од урбан простор, како што субјективно се перципираат од технократските елити и хегемонистичкото јавно мислење. Опишувам дека, како резултат на ова, во 21 век во Софија нема повеќе место за урбан простор што се грижи за потребите на најсиромашните и маргинализираните.
Авторско право(c) 2019 Никола Ат. Венков (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
EXPLORING SUSTAINABILITY WITH URBAN-RURAL MIGRANTS: AN ETHNOGRAPHIC EXPERIENCE IN POLAND
Globally, the word „migration” is most often associated with long distances and moving from one country to another. In the shadow of this comprehension stands the phenomenon of contemporary internal migration. I present a more rarely analysed type of it—lifestyle migration of people who made the decision to quit living in the big city. From anthropological point of view, the study reveals push factors—the unfavourable matters about the civic area that one used to live in, and also pull factors that attract one to the new area. Placing them in the frame of counterurbanisation, I explore the close relations urban-rural migrants try to establish to both nature and small groups of society. Based on participant observation and interviews held with Polish lifestyle migrants and environmental activists, I point out the potential problems of the migrants in relation to the term “sustainability” which is central for their adjustments.
Авторско право(c) 2019 Petya V. Dimitrova (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ИСТРАЖУВАЊЕ НА ОДРЖЛИВОСТА КАЈ МИГРАНТИТЕ ОД УРБАНИТЕ ВО РУРАЛНИТЕ СРЕДИНИ: ЕТНОГРАФСКО ИСКУСТВО ВО ПОЛСКА
На глобално ниво, зборот „миграција“ најчесто се поврзува со големи растојанија и движење на населението од една во друга земја. Во сенката на ова разбирање стои феноменот на современата внатрешна миграција. Претставувам поретко анализиран тип миграција на животниот стил на луѓе што одлучуваат да престанат да живеат во големиот град. Од антрополошка гледна точка, студијата ги открива факторите што влијаат луѓето што живеат во градските подрачја да се решат да ги напуштат, како и факторите на привлекување што влијаат луѓето да се заинтересираат за новите области на преселба. Ставајќи ги во рамките на контраурбанизацијата, ги истражувам блиските односи што мигрантите од урбаните во руралните средини се обидуваат да ги воспостават и со природата и со малите групи на општеството. Врз основа на набљудување на учесниците и интервјуа со мигранти што мигрираат во нивните животни стилови и активисти за заштита на животната средина, ги посочувам потенцијалните проблеми на мигрантите во однос на терминот „одржливост“, кој е од централно значење за нивното приспособување во новата рурална средина.
Авторско право(c) 2019 Петја В. Димитрова (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ATTEMPTS FOR BUILDING SUSTAINABLE LIVELIHOODS IN RURAL AREAS. SLOW FOOD PRESIDIA EXAMPLE
The aim of this article is to show how and to what extent global ideas the Slow Food movement for sustainability and preservation of food biodiversity are implemented on a local level. The study examines different models and strategies of livelihoods in rural areas such as traditional ways of food production and alternative tourism focusing on the family role in the process of establishment, implementation and maintenance. The perceptions of locals towards the ideas of Slow Food and local products are presented. Crucial for building sustainable livelihoods are personal resources, entrepreneurial vision and government regulations to traditional homemamade foods.
Авторско право(c) 2019 Atanaska Stancheva (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0
ОБИДИ ЗА ГРАДЕЊЕ ОДРЖЛИВ ЖИВОТ ВО РУРАЛНИТЕ ОБЛАСТИ. ПРИМЕРОТ СО ПРЕЗИДИУМИТЕ НА СЛОУ ФУД
Целта на оваа статија е да го набљудува начинот на кој се имплементираат глобалните идеи на движењето Слоу фуд (Slow Food movement) за одржливост и зачувување на биодиверзитетот на храната на локално ниво. Студијата испитува различни модели и стратегии на животни стилови во руралните средини, како што се традиционалните начини на производство на храна и алтернативниот туризам, фокусирајќи се на улогата на семејството во процесот на основање, имплементација и нивно одржување. Претставени се перцепциите на локалното население во врска со идеите на Слоу фуд и локалните производи. Од суштинско значење за создавање одржливи стратегии на живеење се личните ресурси, претприемачката визија и владините регулативи поврзани со традиционалната домашна храна.
Авторско право(c) 2019 Атанаска Станчева (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0