Чија е оваа грижа? Културни и институционални бариери за пристап до социјални и здравствени услуги за Ромите кои употребуваат дроги - Димитриевски, Вања (Ревија за социјална политика/Journal of Social Policy, 2011)
Како резултат на културните норми и институционалните бариери, штоне ја земаат предвид културата на Ромите, Ромите кои употребуваатдроги во Македонија, како и мнозинството Роми како заедница, живеатво услови на крајно маргинализирана општествена положба и сиромаштија, што, од друга страна, ограничувачки влијае врз можностите за искористување на нивното право на социјална и здравствена заштита. Ромите кои употребуваат дроги искусуваат продлабочени нивоа на маргинализација, што е особено препознатливо во случаите кога се изразуванамера за лекување на зависноста од дроги.Ромите кои употребуваат дроги немаат практика да бараат помош одинституциите за социјална и здравствена заштита заради проблеми настанати како последица на употребата на дроги. Забележлива е недовербата кон центрите за социјална заштита, а здравственото осигурувањеретко го искористуваат и оние кои успеале да стекнат такво право, најчесто заради финансиска немоќ, но и заради недоверба кон институциите.Особено е сложена положбата на малолетните Роми кои употребуваатдроги, најмногу заради тоа што остварувањето на нивните права на социјална и здравствена заштита првенствено зависи од нивните родители/старатели. Несоодветната законска регулатива и несоодветните програми за лекување на зависност од дроги кај малолетни лица, особеноза лица помлади од 16 години, претставува најголемата институционалнабариера за лекување на зависноста од дроги кај малолетните Роми.Олеснителна околност за поефикасна социјална и здравствена заштитаза Ромите кои употребуваат дроги се здруженијата на граѓани кои преземале улога на посредници меѓу Ромите и надлежните институции/организации. За да ги надминат слабостите на институционализираниотсистем, овие здруженија овозможуваат одредени бесплатни социјалнии здравствени услуги за Ромите кои употребуваат дроги. Сепак, нивнатаработа не може, и не треба да биде покритие за службите чија работасе финансира од Буџетот на Република Македонија.Според постојните сознанија, остварувањето на правата на социјалнасигурност е сложено прашање и бара мултидисциплинарен пристап, вокој остварувањето на граѓанските права ќе биде усогласено со културнитевредности и начинот на живот на Ромите. Се разбира, тоа не е едноставнои бара вклучување на здружени напори на сите надлежни институции иорганизации и стручни лица од различни профили, но тоа е единствениотначин за исполнување на обврските и надлежностите што државата гипрезема кон своите граѓани за остварување на нивните права на рамноправен пристап до социјална и здравствена заштита.
Keywords: Роми; Роми кои употребуваат дроги; Роми кои инјектираат дроги; малолетни Роми кои употребуваат дроги; опијати; опиоиди